Wat is het verschil tussen smaad en laster?
Iemand verspreidt leugens over jou of beschuldigt je publiekelijk van iets dat je reputatie beschadigt. Dan vallen al snel de termen smaad en laster. Ze lijken sterk op elkaar, maar juridisch zit er een wezenlijk verschil tussen de twee. Dat verschil bepaalt onder meer welke straf de dader riskeert en hoe sterk jouw zaak staat. Je leest hier waar de grens precies ligt, welke straffen erop staan en wat je zelf kunt doen als slachtoffer.
Wat is smaad?
Van smaad is sprake als iemand opzettelijk jouw eer of goede naam aantast door je in het openbaar van een concreet feit te beschuldigen. Denk aan een collega die op kantoor rondvertelt dat jij steelt van de zaak.
De beschuldiging moet ruchtbaarheid krijgen. Vertelt iemand het alleen aan zijn partner, dan is dat geen smaad. Deelt diegene het in een groepsapp of op social media, dan al snel wel. Gebeurt het schriftelijk of met beelden, dan noemt de wet het smaadschrift.
Opvallend: ook een wáre beschuldiging kan smaad opleveren. De wet beschermt namelijk je goede naam, niet alleen de waarheid. Er geldt wel een uitzondering voor wie te goeder trouw handelt in het algemeen belang, zoals een journalist die misstanden onthult.
Wat is laster?
Laster is de zwaardere variant van smaad. Je maakt je eraan schuldig als je iemand beschuldigt van iets waarvan je zelf wéét dat het niet klopt. De leugen is dus bewust.
Een voorbeeld: een ex-zakenpartner vertelt jouw klanten dat je fraude pleegt, terwijl hij donders goed weet dat dit verzonnen is. Hij verspreidt de leugen puur om je bedrijf te beschadigen. Dat is laster.
Verwar laster trouwens niet met een lasterlijke aanklacht. Daarvan is sprake als iemand bewust een valse aangifte tegen je doet bij de politie. Dat is een apart strafbaar feit met een eigen straf.
Het belangrijkste verschil tussen smaad en laster
Alles draait om wat de dader wist. Bij smaad beschadigt iemand je goede naam met een concrete beschuldiging, ongeacht of die klopt. Bij laster staat vast dat de dader wist dat de beschuldiging vals was.
Laster is daarmee eigenlijk altijd óók smaad, maar met een extra element: het bewust verspreiden van een leugen. Juristen noemen laster daarom weleens de verzwaarde vorm van smaad.
Dat extra element maakt laster wel lastiger te bewijzen. Het Openbaar Ministerie moet aantonen dat de dader wist dat het verhaal niet waar was. Bij smaad hoeft dat niet.
In de praktijk begint een zaak daarom geregeld met een aangifte van laster, waarna de officier van justitie uiteindelijk vervolgt voor smaad. Die zaak is simpelweg makkelijker rond te krijgen.
Welke straf staat er op smaad en laster?
Voor smaad riskeert de dader maximaal zes maanden gevangenisstraf of een geldboete. Gaat het om smaadschrift, dus een schriftelijke of verspreide vorm, dan loopt de maximumstraf op tot een jaar.
Op laster staat maximaal twee jaar gevangenisstraf. Die hogere straf weerspiegelt de bewuste leugen. In de praktijk leggen rechters overigens meestal een geldboete of taakstraf op, geen celstraf.
Smaad en laster zijn bovendien klachtdelicten. Justitie vervolgt alleen als jij als slachtoffer daar zelf om vraagt. Je dient daarvoor bij je aangifte een officiële klacht in.
Wat kun je doen als je slachtoffer bent van smaad of laster?
Je staat gelukkig niet machteloos. Er zijn grofweg twee routes: de strafrechtelijke weg via de politie en de civiele weg via de rechter. Je kunt ze ook combineren.
Zelf aangifte doen bij de politie
Op het politiebureau doe je aangifte en dien je direct de vereiste klacht in. Neem bewijs mee, zoals screenshots, berichten of namen van getuigen. Het Openbaar Ministerie beslist daarna of het de dader vervolgt.
Mediarecht advocaat een civiele procedure laten starten
Via de civiele rechter eis je bijvoorbeeld rectificatie, verwijdering van berichten of een schadevergoeding. Zo'n onrechtmatige publicatie valt onder het mediarecht, en een gespecialiseerde mediarecht advocaat beoordeelt snel hoe sterk je zaak is.
Is er haast bij, bijvoorbeeld omdat een bericht viraal gaat? Dan dwing je via een kort geding vaak binnen enkele weken verwijdering af. Regelmatig is een sommatiebrief van een advocaat trouwens al genoeg.
Kortom
Smaad en laster draaien allebei om het beschadigen van iemands goede naam met een concrete beschuldiging. Het verschil zit in de kennis van de dader: bij laster is de beschuldiging bewust verzonnen, en daar staat een hogere straf op.
Word je zelf zwartgemaakt? Verzamel dan direct bewijs en overweeg aangifte, een civiele procedure of allebei. Een mediarecht advocaat helpt je bepalen welke route in jouw situatie het meeste oplevert.
Benieuwd? Vraag een GRATIS adviesgesprek aan!







Bekijk ook onze diensten:
Lijst van diensten
-
Zoekmachine optimalisatie (SEO)
Om hoog te komen én om de nummer #1 positie te behalen binnen Google is er een sterke zoekmachine optimalisatie (seo) vereist. Bij Marcom.nl scannen wij eerst gratis jouw website en adviseren wij jou op het gebied van search engine optimization
-
Zoekmachine adverteren (SEA)
Zorg dat je gevonden wordt wanneer potentiële klanten via Google Zoeken en Maps op zoek zijn naar bedrijven als dat van jou. Je betaalt alleen voor resultaten, zoals klikken op je website of telefoontjes naar je bedrijf.
-
Sociale media MarketingLijstitem 1
Online B2B & B2C Marketingcommunicatie bureau Marcom beheert jullie sociale media, zodat jullie meer tijd over hebben voor andere bezigheden. Interesse? Lees verder
-
AI MarketingLijstitem 3
Optimaliseer uw marketing maximaal door het inzetten van AI tools!
-
B2B
Wij bieden speciale diensten aan voor bedrijven (Business-to-business)
-
Leads via LinkedInLijstitem 2
Krijg elke dag super warme leads via het social media platform LinkedIn




